Anasayfa‎ > ‎

Tüketici Hakları

TÜKETİCİLER TARAFINDAN SIKÇA SORULAN SORULAR VE CEVAPLARI


1.TÜKETİCİ NEDİR?


Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiye denir.

2. TÜKETİCİ İŞLEMİ NEDİR?


Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden  veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem.



3. AYIPLI MAL NEDİR?


   (1) Ayıplı mal, tüketiciye teslimi anında, taraflarca kararlaştırılmış olan örnek ya da modele uygun olmaması ya da  objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan maldır.
   (2) Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda, internet portalında ya da reklam ve ilanlarında yer alan  özelliklerinden bir veya birden fazlasını taşımayan; satıcı tarafından bildirilen veya teknik düzenlemesinde tespit  edilen niteliğe aykırı olan; muadili olan malların kullanım amacını karşılamayan, tüketicinin makul olarak beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar da ayıplı olarak kabul  edilir.
   (3)Sözleşmeye konu olan malın, sözleşmede kararlaştırılan süre içinde teslim edilmemesi veya montajının satıcı tarafından veya onun sorumluluğu altında gerçekleştirildiği durumlarda gereği gibi monte edilmemesi sözleşmeye aykırı ifa olarak değerlendirilir. Malın montajının tüketici tarafından yapılmasının öngörüldüğü hâllerde, montaj talimatındaki yanlışlık veya eksiklik nedeniyle montaj hatalı yapılmışsa, sözleşmeye aykırı ifa söz konusu olur.

 

AYIPLI MAL (araba-otomobil) DAVALARI İLE İLGİLİ

BAZI TÜKETİCİ MAHKEMESİ VE YARGITAY KARARLARI

(Mahkeme Kararları tüketici hukuku alanında yapılacak olan çalışmalar için örmek olarak verilmiştir. )


T.C.

YARGITAY

4. HUKUK DAİRESİ

E. 2009/4845

K. 2009/6847

T. 14.5.2009

 

• AYIPLI MAL BEDELİNİN ALINMASI İSTEMİ ( Aracın Garanti Süresi İçerisinde Arızalanmış Olmasından Kaynaklanan Davanın Tüketici Mahkemesinde Çözümlenmesi Gerektiği )

 

• ARACIN GARANTİ SÜRESİNDE ARIZALANMASI ( Ayıplı Malın Bedelinin Alınması İstemi – Uyuşmazlığın Tüketici Mahkemesinde Çözümlenmesi Gerektiği )

 

• GÖREVLİ MAHKEME ( Ayıplı Malın Bedelinin Alınması İstemi – Aracın Garanti Süresi İçerisinde Arızalanmış Olmasından Kaynaklanan Uyuşmazlığın Tüketici Mahkemesinde Çözümleneceği )

 

• GARANTİ SÜRESİ İÇERİSİNDE ARIZALANAN ARAÇ ( Ayıplı Malın Bedelinin Alınması İstemi – Uyuşmazlığın Tüketici Mahkemesinde Çözümleneceği )

 

4077/m.4

 

ÖZET : Dava, ayıplı malın bedelinin alınması istemine ilişkindir. Dava konusu aracın, garanti süresi içerisinde arızalanmış olmasından kaynaklanan uyuşmazlığın, 4077 sayılı Yasa hükümlerine göre görevli olan Tüketici Mahkemesinde çözümlenmesi gerekir.

 

DAVA : Davacı Nurhan vekili tarafından, davalı U … Otomotiv Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve H … A … Otomotiv sanayi ve Ticaret A.Ş. aleyhine 07.12.2007 gününde verilen dilekçe ile ayıplı malın bedelinin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; mahkemenin görevsizliğine dair verilen 30.12.2008 günlü kararın Yargıtay’ca duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, temyiz dilekçesinin kabulüne ve görevsizliğe dair işlerde duruşma yapılamayacağından reddine karar verildikten sonra, tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü:

 

KARAR : Dava, ayıplı malın bedelinin alınması istemine ilişkindir.

 

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalılardan H … A … A.Ş. tarafından ithal edilen, diğer davalı U … Otomotiv A.Ş. tarafından satılan aracın sahibinin davacı olduğunu, aracın garanti kapsamında olmasına rağmen sık sık arızalandığını ve sorunun bir türlü giderilemediğini iddia ederek aracın bedelini istemiştir.

 

Davalı U … Otomotiv Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş., görev, yetki ve zamanaşımı itirazında bulunmuş; ayrıca, aracın ayıplı olmadığını ileri sürerek davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

 

Davalı H … A … Otomotiv sanayi ve Ticaret A.Ş., aracın ayıplı olmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

 

Yerel mahkemece, aracı ilk önce 30.12.2005 günlü fatura ile Ö … Lojistik Oto. Tur. ve Gıda San. Ltd. Şti.’nin satın aldığı ve davacının bu şirketten ikinci el olarak satın aldığı, Ö … Ltd. Şti.’nin 4077 sayılı Yasa’nın 3/f maddesinde belirtilen kişilerden olmadığı, ikinci el satışlarda genel mahkemelerin görevli olduğu gerekçesiyle mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesi reddedilmiş; verilen görevsizlik kararı davacı tarafından temyiz olunmuştur.

 

Dosyadaki kanıtlara göre; dava konusu araç, 30.12.2005 günlü fatura ile davalı U … Otomotiv Turizm san. ve Tic. A.Ş. tarafından dava dışı Ö … Lojistik Oto. Tur. ve Gıda san. Tic. Ltd. Şti.’ye satılmıştır. Bu şirket de 17.01.2006 günlü noter satış sözleşmesi ile davacıya satmıştır. Şu hali ile davacı, ikinci el satın alan kişi durumundadır. Ancak, dosya kapsamı ve dava dışı şirketin satın alma günü ile davacıya satış günü gözetildiğinde, davacının aracı O km olarak satın aldığı, değişik nedenlerle aracın önce şirkete, sonra davacıya satışının yapıldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, otomobil garanti belgesi ile satılmak zorundadır. Garanti belgesi imalatçı veya ithalatçı tarafından düzenlenip, aracı satan bayii, acente veya temsilci tarafından hazırlanarak satın alana verilmelidir.

 

Otomobilin garanti süresi içinde el değiştirmesi durumunda dahi garanti borcu ortadan kalkmayıp, satın alan tüketicinin garanti kapsamından yararlanma olanağı vardır.

 

Somut olayda, davacının ikinci el satın alan kişi olduğu kabul edilse bile, dava konusu aracın garanti süresi içinde arızalanmış olması nedeniyle davanın 4077 sayılı Yasa kapsamında değerlendirilmesi gerekir. Şu durumda, uyuşmazlığın çözümü konusunda Tüketici Mahkemesi görevlidir. Yerel mahkemece, açıklanan olgular gözetilmeyerek yerinde olmayan yazılı gerekçeyle mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddedilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

 

SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle ( BOZULMASINA ) ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine, 14.05.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.



***************

 

 

T.C.

YARGITAY

4. HUKUK DAİRESİ

E. 2007/14396

K. 2008/10898

T. 23.9.2008

 

• AYIPLI MAL BEDELİNİN İADESİ ( İkinci El Araç Sahibinin Üretim Hatası Nedeniyle Yandığını İddia Ettiği Garanti Süresi Dolmuş Araç İçin İlk Satışı Yapan Firmaya Karşı Tüketici Mahkemesinde Dava Açılamayacağı )

 

• İKİNCİ EL ARAÇ SAHİBİNİN ÜRETİM HATASI ( Nedeniyle Yandığını İddia Ettiği Garanti Süresi Dolmuş Araç İçin İlk Satışı Yapan Firmaya Karşı Tüketici Mahkemesinde Dava Açılamayacağı )

 

• GÖREV ( Ayıplı Mal Bedelinin İadesi Talebi – İkinci El Araç Sahibinin Üretim Hatası Nedeniyle Yandığını İddia Ettiği Garanti Süresi Dolmuş Araç İçin İlk Satışı Yapan Firmaya Karşı Tüketici Mahkemesinde Dava Açılamayacağı )

 

1086/m. 7,27

 

4077/m. 10, 23

 

ÖZET : Dava, ayıplı mal bedelinin iadesi talebine ilişkindir. Davaya konu aracın garanti belgesinde, üretim hatasından kaynaklanan hatalar için 1 yıl garanti süresi belirlendiği anlaşılmaktadır. Garanti süresi dışında ve ikinci el araç sahibi sıfatıyla 4077 Sayılı Kanun kapsamda tüketici mahkemelerinde dava açılmasına olanak yoktur. Görev kamu düzeniyle ilgili olduğundan re’sen dikkate alınmalıdır. Açıklanan nedenlerle, tüketici mahkemesi tarafından görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilmesi hatalıdır.

 

DAVA : Davacı Tülin vekili Avukat E.S. tarafından, davalı G. Motorlu Araçlar San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine 13/11/2003 gününde verilen dilekçe ile ayıplı malın iadesi istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 27/03/2007 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü:

 

KARAR : Dava, ayıplı malın bedelinin iadesi istemine ilişkindir. Davacı, davaya konu … model olan ve 20.10.1998 tarihinde satışa çıkarılan aracı 2. el olarak 28.03.2002 yılında satın aldığını, kullanmaya başladıktan 1 yıl kadar sonra 02.07.2003 tarihinde Torbalı yolunda seyahat ederken aniden yanmaya başladığını, motor bölümünün tamamen, iç kısmının ise arka koltuklara kadar yandığını, aracın kullanılamaz duruma geldiğini, Torbalı Sulh Hukuk Mahkemesi’ nde yapılan tespit sonucu aracın yanma sebebi olarak elektrik kontağından başka bir neden bulunamadığının belirlendiğini, garanti süresinde ve dışında sürekli olarak aracı servise götürdüğünü, yangının üretim hatasından kaynaklandığını, bu nedenle aracın piyasa değeri olan 22.000.- YTL’nin 30.06.2003 tarihinden faizi ile tahsilini istemiştir.

 

Davalı ise, davacının dava konusu ettiği aracın 1998 yılında dava dışı Engin’e satıldığını, davacının ise bu aracı Engin’den alan Süreyya’dan satın aldığını, davacının servise geldiği son tarihin 06.06.2002 olduğunu, elektrik aksamı ile ilgili hiçbir şikayetle müracaat etmediğini, bir an için aracın ayıplı olduğu varsayılsa bile ayıba karşı tekeffül borcu için 06.06.2002’den itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresi geçtiğinden davanın reddi gerektiğini, davacının üretim hatasından bahsettiğini, bu nedenle davanın ancak üretici veya ithalatçı firma olan D. Oto A.Ş.’ye karşı açılabileceğini, bu nedenle davanın ayrıca husumet nedeni ile de reddi gerektiğini savunmuştur.

 

Davaya konu aracın garanti belgesinde üretimden kaynaklanan hatalar için i yıl garanti süresi belirlendiği anlaşılmıştır. Davacının garanti süresi dışında ve 2. el araç sahibi sıfatı ile 4077 Sayılı Kanun kapsamında Tüketici Mahkemelerinde dava açması mümkün değildir. Görev konusu kamu düzenini ilgilendirdiğinden taraflarca hiç ileri sürülmese de kendiliğinden gözetilir. Bu nedenle görevli olmayan mahkemede açılan davanın görevsizlik nedeni ile reddine karar vermek gerekirken işin esasına girilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

 

SONUÇ : Yukarıda gösterilen nedenle temyiz olunan kararın BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 23.09.2008 gününde oy birliğiyle karar verildi.

 

ĉ
Siraceddin Ciftci,
Oct 5, 2015, 8:35 AM
Comments